Direct Democracy

សត្វកំណាចទំនើបនៅកម្ពុជា ភាគ១

Op-Ed: Cambodia Leadership Skills Modern Leviathan of Cambodia, Part I Thomas Hobbs បង្កើតទ្រឹស្តីរដ្ឋធម្មជាតិ(State of Nature) តាមគំនិតអវិជ្ជមាន(Pessimistic)របស់គាត់គឺមនុស្សជាសត្វសង្គមដ៏សាហាវ ដូច្នេះត្រូវតែមានរដ្ឋបុរាណ(Ancient States)ឬរដ្ឋទំនើប(Modern States)ជាអាវក្រោះដើម្បីការពារ។ ប្រជាពលរដ្ឋមានសិទ្ធិស៊ីវិល(Civil Rights/Civil Liberty)ក្នុងការតវ៉ាជាមួយអាជ្ញាធររដ្ឋ(Authoritative Sovereign) តែត្រូវតែហ៊ានលៈបង់អធិបតេយ្យភាពខ្លួនឯង(self sovereign)ដើម្បីសុវត្ថិភាពខ្លួនផ្ទាល់។ ចំណុចនេះត្រូវគ្នានឹងលោកហ៊ុន សែន ដែលបានតាំងខ្លួនឯងជាវីរៈបុរសខាងការពារសុខសន្តិភាពប្រជាពលរដ្ឋ រហូតដល់និយាយថាសិទ្ធិរស់រានមានជីវិតគឺជាអាទិភាពរបស់លោកក្នុងន័យថាឈឺ របួស ដាក់គុក បិទការសែត បិទសិទ្ធិបញ្ចេញមតិ បិទសេរីភាពជួបជុំ សំលាប់ពីរបីនាក់ដើម្បីមនុស្សរាប់រយ រហូតដល់ជាន់ឈ្លីសំលេងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជិតកន្លៈនគរ ជាដើម គឺលោកអាចធ្វើបានទាំងអស់?តាមពិតថមម៉ាសហប់ចង់ប្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋថាខ្លួនមានសិទ្ធិនិងសេរីភាព តែដោយសម័យនោះព្រះរាជាឬអំណាចផ្តាច់ការខ្លាំងខ្លាពេក និងការរៀបចំប្រព័ន្ធរដ្ឋការពារអំណាចស្មុគស្មាញនិងប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់។ គំនិតហប់ក្នុងការត្រូវហ៊ានលៈបង់ដែនអធិបតេយ្យផ្ទាល់ខ្លួនដើម្បីបានសន្តិសុខត្រូវបានវាយបកដោយអ្នកប្រាជ្ញជំនាន់ក្រោយ បណ្តាលអោយរបបរាជានិយមផ្តាច់ការនិងអធិរាជនិយមដួលរលំនៅសព្វថ្ងៃ ទោះបីត្រូវប្តូរទៅជារបបសាធារណៈរដ្ឋផ្តាច់ការនិងកុម្មុយនីសផ្តាច់ការក៏ដោយ ក៏របបប្រជាធិបតេយ្យនិងការបង្កើតនីតិរដ្ឋពិតប្រាកដបានកំពុងឈានទៅមុខ។ខុសអ្វីតែប្រទេសកម្ពុជា ក្រោយការលើកបន្តុបដោយវៀតណាម របបគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបានក្រសោបជាប់កំនិតថមម៉ាស់ហប់និងវាយតំលៃខ្លួនឯងខ្ពស់ក្នុងការការពារសន្តិភាពនិងសន្តិសុខប្រជាពលរដ្ឋ ដោយរមែងមើលឃើញថាប្រជាពលរដ្ឋគឺជាកម្មវត្ថុដែលត្រូវតែស្តាប់បង្គាប់បញ្ជានិងធ្វើតាមរដ្ឋអំណាច។ តាមហប់ ទាំងអ្នកកាន់កាប់អំណាចទាំងប្រជាពលរដ្ឋគឺសុទ្ធសឹងតែមានដែនអធិបតេយ្យខ្លួនឯង ដែលប្រជាការនេះសតិសម្បជញ្ញៈនិងស្មារតីតែងតែត្រឡប់ទៅរករដ្ឋធម្មជាតិ(state of nature)ដែលនុស្សគឺជាសត្វដែលកាប់សំលាប់គ្នាកើតកល្យុគនិងសង្គ្រាមស៊ីវិលឥតឈប់ឈរ ដូច្នេះមានតែមករកនីតិរដ្ឋពិតប្រាកដទើបបាន។តែនីតិរដ្ឋកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នគឺជាវប្បធម៌ទន្ទេញចាំមាត់គ្មានការបដិបត្តិសោះឡើយ។ កម្ពុជាសព្វថ្ងៃមិនទាំងជាប្រជាធិបតេយ្យមិនទាំងជាសាធារណៈរដ្ឋផ្តាច់ការឬកុម្មុយនីសផ្តាច់ការ(Present Cambodia is neither democracy nor republic/monarchy tyrant)! អាចជារដ្ឋអាណាធិបតេយ្យ(anarchical state)ឬរដ្ឋអត់ហេតុផលច្រើនជាង(irrational state)ច្រើនជាង។ចាប់តាំងពីកកើតជាគណៈបក្សកាន់អំណាចតាក់តែងឡើងដោយប្រទេសវៀតណាមនៅឆ្នាំ១៩៧៩មក យើងឃើញមនុស្សក្នុងបក្សនេះឬអធិបតេយ្យម្នាក់ៗភាគច្រើនដាច់ខាតគឺជាមនុស្សមិនយល់ទេរដ្ឋទំនើប(modern state) នីតិរដ្ឋ(rule of law) ប្រជាធិបតេយ្យ(democracy) និងសិទ្ធិមនុស្ស(human rights)។ និរន្តរភាពនៃបក្សនេះច្បាស់ណាស់ មានអ្នកមានផលប្រយោជន៍ជួយយឹតយោងសន្តោងពីក្រោយខ្នង។ យើងពិនិត្យមើលជាក់ស្តែងនៃសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍(top politburo) គ្រាន់តែប្រព័ន្ធតុលាការមួយគឺមានការទទឹងទិស(messy)និងខ្វះហេតុផល(irrational)រួចបាត់ទៅហើយ៖ ប្រធានតុលាការកំពូលត្រូវលាលែងពីតំណែងបក្ស តែគ្មានទេ មេនគរបាលជាតិនិងមេប៉េអិមជាតិ…

Read More

UN Calls for End to ‘Punitive Measures’ Used Against Cambodian Environmental Activists

UN Calls for End to ‘Punitive Measures’ Used Against Cambodian Environmental Activists ‘Human rights and environmental work are not criminal offenses,’ the UN says in a June 30 statement. 2021-06-30 United Nations human rights and environmental officials called on Wednesday for an end to Cambodian authorities’ use of “punitive measures” against protectors of the country’s environment, following the arrests this month of four young environmental activists. Youths and Environment in Third World Countries by The CEROC The four activists, members of the…

Read More

Letter to Wendy R. Sherman, Deputy Secretary of State

Wendy R. Sherman, Deputy Secretary of State May 30, 2021 Ref: Your official visiting to the Kingdom of Cambodia, June 01, 2021 Objective: Cambodia’s Democracy has been fallen apart Dear Mrs. Sherman; The CEROC is aware of your official visiting to the Kingdom of Cambodia this June 01, 2021; and this is identified as the most first senior visiting within President Joe Biden mandate. Once, Mr. President said that “All human beings should be treated with respect and dignity, and…

Read More

Cambodia’s Hun Sen: ‘If I don’t rely on China, who will I rely on?’

Cambodia’s Hun Sen: ‘If I don’t rely on China, who will I rely on?’ PM calls criticism of close Beijing ties ‘unjust’ at Nikkei forum For your original reference: Nikkei Asia [ក្នុងចំឡើយដែលលោកហ៊ុន-សែនឆ្លើយថាបើមិនពឹងចិន តើលោកត្រូវទៅពឹងនរណា? គឺជាចំឡើយដែលខ្វះវិចារណញាណក្នុងនាមជាមេដឹកនាំប្រទេសដែលប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវនិងការបដិបត្តិតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់កម្ពុជា៖ ១. រដ្ឋធម្មនុញ្ញជំរុញអោយប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូបមានន័យថាទាំងថ្នាក់ដឹកនាំនិងមន្ត្រីរាជការត្រូវមានឯករាជ្យភាពម្ចាស់ការ ការពារនូវសេចក្តីថ្លៃថ្នូរនិងអធិបតីបូរណភាពទឹកដីរបស់ខ្លួន ដោយពង្រឹងស្ថាប័នជាតិអោយរឹងបុឹងនិងមានការជឿទុកចិត្តពីប្រជាពលរដ្ឋ និងពង្រឹងសក្កតានុពលសេដ្ឋកិច្ចចេញពីក្នុងទៅវិញ(economic-internal growth, not externalities)។ ២. ចិនមិនមែនជាប្រទេសផ្តល់ជំនួយជាក់លាក់ទេ ជាប្រទេសបណ្តាក់ទុនរកស៊ីនៅកម្ពុជាព្រោះប្រទេសនេះជាប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចនាំចេញ(export-led growth)ដូចកម្ពុជាដែរ ឬអាចនិយាយបានថាជាដៃគូប្រកួតប្រជែងទីផ្សាជាមួយកម្ពុជា ដែលខុសពីសហគមអុឺរ៉ុប ជប៉ុន និងសហរដ្ឋអាមេរិកជាដើម។ ៣. បំណុលដែលកម្ពុជាជំពាក់បរទេសប្រហែលជាង៨,៨កោដិលានដុល្លា ក្នុងនោះជំពាក់ចិនច្រើនជាងគេគឺជិត៥០ភាគរយ ដែលអាចធ្វើអោយប្រទេសក្រីក្រមួយនេះជាប់អន្ទាក់បំណុល(debts trap)ជាមួយចិនដូចស្រីលង្កា លាវ និងអាហ្រ្វិកា។ បន្ថែមពីលើនេះ ជំនួយចិនគ្មានតម្លាភាពនិងអំណោយផលដល់ប្រជាជនថ្នាក់ក្រោមទេ គឺរមែងជួយបន្ថែមអំណាចផ្តាច់ការអោយកាន់តែផ្តាច់ឡើងថែមទៀតប៉ុណ្ណោះ។] Cambodian Prime Minister Hun Sen speaks during the 26th International Conference on The Future of Asia on May 20. (Photo…

Read More

ភាពជាមេដឹកនាំល្អ

ភាពជាមេដឹកនាំគឺស្ថិតលើការទាក់ទាញ ប្រការនេះគឺផ្ទុយស្រលៈពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន គាត់គាបសង្កត់គ្រប់គ្រងកាន់កាប់ មិនដែលទាក់ទាញបន្តិចសោះ។ភាពជាមេដឹកនាំគឺការចេះធ្វើការសហការគ្នា មិនមែនស្ថិតលើការគំរាមកំហែងទេ ប្រការនេះគឺផ្ទុយស្រលៈពីលោកហ៊ុន សែន ពីព្រោះគាត់តែងតែគំរាមកំហែលប្រជាពលរដ្ឋជាជាងសហការជាមួយ ដោយមិនសហការជាមួយប្រជាពលរដ្ឋ ជាមួយមន្ត្រីជំនាញសុខាភិបាល និងសហការជាមួយគ្រប់អង្គភាពពាក់ព័ន្ធ…គាត់គ្មានសូម្បីតែបន្តិច…គាត់តែងតែគំរាមកំហែងជានិច្ចជាកាល គាត់គំរាមកំហែងទាំងតាមពាក្យសំដី សំលេង អាកប្បកិរិយា ស្រែកដាក់មេក្រូ…ដូច្នេះ ខ្ញុំមិនគិតថាគាត់ជាគំរូល្អសម្រាប់យុវជនខ្មែរជំនាន់ក្រោយតែបន្តិចសោះឡើយ។

Read More

SENATOR MARKEY, SENATOR WARREN, AND REP. TRAHAN DEMAND CAMBODIAN GOVERNMENT RESPECT HUMAN RIGHTS AND RULE OF LAW

JANUARY 13, 2021, Op-Ed: Senator Edward J. Markey សមាជិកព្រឹទ្ធសភា Markey សមាជិកព្រឹទ្ធសភា Warren និង Rep Trahan មានប្រសាសន៍ថា“ យុទ្ធនាការរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុនសែនដើម្បីបំបិទសំឡេងគូប្រជែងនយោបាយរបស់គាត់ដោយបដិសេធពួកគេនូវសិទ្ធិការពារខ្លួននៅក្នុងតុលាការ បង្ហាញពីការស្អប់ខ្ពើមចំពោះនីតិរដ្ឋ” ។ “ ការធ្វើសាវនាការតុលាការកង់គូរូដើម្បីដាក់ទោសអ្នករិះគន់ចំពោះការប្រឆាំងជំទាស់របស់ពួកគេរួមជាមួយការវាយប្រហារជាបន្តបន្ទាប់របស់គាត់លើសារព័ត៌មាននិងសង្គមស៊ីវិលគឺជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពទន់ខ្សោយដែលកំពុងកើនឡើងរបស់លោកហ៊ុនសែន នោះមិនមែនជាកម្លាំងទេ។ យើងសូមអំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអនុញ្ញាតឱ្យបុគ្គលណាដែលប្រឈមនឹងការចោទប្រកាន់របស់តុលាការ ត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជាដោយសុវត្ថិភាពដើម្បីចូលរួមក្នុងការតវ៉ាផ្ទាល់ខ្លួន ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយវាច្បាស់ណាស់ថាការកាត់ក្តីទាំងនេះគឺមានហេតុផលនយោបាយ ហើយកំពុងដំណើរការនៅក្រៅប្រព័ន្ធច្បាប់។ ច្បាប់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាផ្ញើសារយ៉ាងច្បាស់ថាសភាសហរដ្ឋអាមេរិកមានបំណងជួយប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាអោយទទួលបានតាមការសន្យានៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសកាលពីជំនាន់មុន ដូច្នេះពួកគេអាចចូលរួមដោយសេរីនៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលរបស់ពួកគេ។ យើងគួរតែអនុម័តច្បាប់នោះអោយខាងតែបាន។ Massachusetts lawmakers condemn Hun Sen’s crackdown and political charges against Members of Cambodia’s leading opposition political party  Washington (January 13, 2021) – Senator Edward J. Markey (D-Mass.), lead Democrat on the East Asia Subcommittee of the Senate Foreign Relations Committee, Senator Elizabeth Warren (D-Mass.), and Congresswoman Lori Trahan (MA-03) released a statement…

Read More